Manastir Bunovići, Herceg Novi

Istorija manastira Bunovići

Zadužbina Đurđa II Balšića i najstariji slojevi svetinje

Prema predanju i sačuvanim podacima, hram u Bunovićima zadužbina je Đurđa II Balšića. Time se manastir Bunovići dovodi u vezu sa srednjovekovnim vladarskim slojem koji je ostavio snažan trag na prostoru Zete i primorja.

Pojedini istoričari umetnosti datuju crkvu čak u 1400. godinu, što bi značilo da bunovici manastir ima korene u kasnom srednjem veku. Ipak, pouzdano je poznato da je crkva Svete Paraskeve podignuta u 17. veku kao zavetni hram malih dimenzija, što potvrđuje njen kontinuitet kroz vekove.

Obnove u 19. veku i stradanje u Prvom svetskom ratu

Crkva Svete Paraskeve obnavljana je 1878. godine, u vremenu velikih političkih i društvenih promena na prostoru Boke. Ta obnova svedoči o stalnoj brizi lokalnog stanovništva za očuvanje svetinje.

Tokom austrougarske okupacije, 1917. godine, zvonik je porušen. Ovaj čin predstavlja jedno od težih oštećenja koje je manastir Bunovići pretrpeo u burnim istorijskim okolnostima početka 20. veka.

Obnova 2008. godine i podizanje zvonika

Nova etapa u životu manastira započinje 2008. godine, kada je hram obnovljen, a zvonik ponovo podignut. Ova obnova označila je početak duhovnog preporoda i obnovu monaškog života na brdu Stol.

Zahvaljujući uloženom trudu, manastir Bunovići Herceg Novi ponovo je postao aktivna svetinja, spremna da primi vernike i hodočasnike.

Osnivanje ženskog manastira i jubilej 2023. godine

Pre nešto više od jedne decenije, crkva iz 17. veka koja je pripadala Morinjskoj parohiji pretvorena je u ženski manastir posvećen Svetoj Petki. Dolaskom dve monahinje iz Rusije – nastojateljice Georgije i sestre Nektarije – započeo je novi duhovni život ove svetinje.

Dana 15. juna 2023. godine, manastir je proslavio deset godina od obnove. Tom prilikom služena je sveta liturgija uz učešće sveštenstva hercegnovskog i kotorskog namesništva, kao i velikog broja vernika iz Herceg Novog, Kotora i drugih mesta širom Boke.

Arhitektura i manastirski kompleks

Crkva Svete Paraskeve

Hram Svete Paraskeve u Bunovićima je zavetni hram malih dimenzija, građen u duhu primorske sakralne arhitekture. Jednostavan spoljašnji izgled, kamena konstrukcija i skladne proporcije odražavaju duh vremena u kome je podignut.

Iako skromna po veličini, crkva poseduje snažan ambijentalni značaj. Njena pozicija na uzvišenju omogućava pogled na čitav Bokokotorski zaliv, čime duhovno iskustvo posete dobija dodatnu dimenziju.

Konak i pomoćne zgrade

U neposrednoj blizini crkve podignut je konak na sprat, građen od tesanog kamena i pokriven ciglom. Ovaj objekat prilagođen je potrebama monaškog života i prijema gostiju.

Poslednjih godina završena je izgradnja pomoćnih zgrada, čime su stvoreni uslovi za stabilno funkcionisanje manastira. Time je bunovici manastir prerastao iz obnovljene crkve u zaokružen manastirski kompleks.

Riznica i značajne relikvije

Manastir Bunovići čuva čestice moštiju brojnih svetitelja, koje su donete iz Rusije. Vernici su imali priliku da celivaju ove svetinje, što je dodatno učvrstilo značaj manastira kao mesta hodočašća.

U manastiru se čuvaju i fotografije carske porodice Romanov, što predstavlja zanimljiv istorijski i duhovni segment riznice. Ovi predmeti povezuju bunovici manastir sa širim pravoslavnim svetom i ruskom duhovnom tradicijom.

Slava manastira Bunovici

Manastir je posvećen Svetoj Petki, odnosno Svetoj Paraskevi. Uoči slave, 8. avgusta, okuplja se veliki broj vernika.

Nadomak porte nalazi se neobičan amfiteatar antičkog porekla, gde se na saborima uoči slave sabiraju vernici posvećeni veri, kulturi i tradiciji. Ovaj spoj drevnog prostora i savremenog sabranja daje posebnu simboliku manastiru Bunovići Herceg Novi.

Lokacija i pristup

Manastir Bunovići nalazi se u mestu Bunovići, u blizini Morinja, sa poštanskim brojem 85338. Smešten je na brdu Stol, iznad parohijalne crkve, sa panoramskim pogledom na Bokokotorski zaliv.

Do manastira se može doći lokalnim putem iz pravca Morinja. Pristup je moguć automobilom, ali poslednji deo puta podrazumeva uspon, pa se preporučuje oprez u vožnji.

Saveti za posetu

Posetioci bi trebalo da poštuju manastirski red i pravila oblačenja, imajući u vidu da je u pitanju ženski manastir. Preporučuje se primerena i skromna garderoba.

Najposećeniji period je oko manastirske slave i tokom letnjih meseci, kada veći broj turista boravi na području Herceg Novog i Boke Kotorske. Za mirniji doživljaj, preporučuje se poseta u jutarnjim časovima.

Turističke i kulturne znamenitosti u okolini

Blizina Herceg Novog i Kotora čini manastir Bunovići delom šire kulturno-istorijske celine Boke Kotorske. U neposrednoj okolini nalaze se brojne crkve, primorska sela i prirodne lepote zaliva.

Poseta manastiru može se uklopiti sa obilaskom Morinja, obale zaliva i istorijskih jezgara primorskih gradova, čime se duhovno iskustvo nadopunjuje kulturnim i turističkim sadržajima.

Manastir Bunovici danas

Danas je manastir Bunovići aktivna ženska obitelj na čelu sa igumanijom Georgijom, uz sestrinstvo koje čini monahinja Nektarija. Manastir predstavlja mesto molitve, sabranja i duhovnog razgovora.

Zahvaljujući obnovi, izgradnji konaka i dolasku monaštva, bunovici manastir postao je duhovno uporište vernika iz Herceg Novog, Kotora i cele Boke, ali i sve češća destinacija hodočasnika iz drugih krajeva.