Manastir Svetog Sergija Radonješkog u Mikulićima
Manastir Svetog Sergija Radonješkog nalazi se u selu Velji Mikulići, pod planinom Rumijom, nedaleko od Bara. Pripada Mitropoliji crnogorsko-primorskoj Srpske pravoslavne crkve i predstavlja jednu od novijih, ali duhovno veoma značajnih svetinja na prostoru crnogorskog primorja.
Ovaj manastir je posvećen Svetom Sergiju Radonješkom, jednom od najpoštovanijih svetitelja čitave pravoslavne vaseljene i velikom duhovnom ocu ruskog naroda. Njegovo ime vezuje se za monaški preporod, sabiranje naroda oko Hrista i uzdizanje velikih svetinja, a upravo takav smisao dobila je i ova obitelj podno Rumije.
Smešten u tišini prirode, ispod svete planine i u kraju snažno obeleženom starim litijskim i crkvenim predanjem, manastir u Mikulićima postao je mesto molitve, sabranja i duhovnog povezivanja pravoslavnih vernika, naročito kroz bratsku bliskost srpskog i ruskog naroda.
Položaj i duhovni ambijent
Manastir Svetog Sergija Radonješkog u Mikulićima se nalazi ispod planine Rumije, u selu Velji Mikulići iznad Bara. Sam položaj ove svetinje daje joj poseban karakter. Rumija je vekovima prisutna u duhovnom pamćenju ovog kraja, a njeno ime vezuje se za drevni hram Svete Trojice na vrhu planine i za poznatu litiju sa krstom Svetog Jovana Vladimira.
Zbog toga manastir Svetog Sergija Radonješkog nije samo novopodignuta svetinja, već i deo šireg svetog prostora koji je vekovima oblikovao duhovni život primorja i zaleđa Bara. U tom smislu, ova obitelj prirodno se uklopila u rumijski kraj kao mesto molitve, tišine i monaškog života.
Osnivanje i izgradnja manastira Svetog Sergija Radonješkog u Mikulićima
Manastir Svetog Sergija Radonješkog ubraja se u novije manastire. Podignut je prilozima pravoslavnih vernika, uz posebno učešće dobrotvora iz Rusije i ljudi iz Bara i okoline.
Među najznačajnijim ktitorima i priložnicima posebno se pominju:
-
Vitalij Ivančikov iz Novosibirska, kao najveći priložnik
-
Velimir – Milo Dragović iz Bara, koji je pokazao veliki trud i zalaganje u izgradnji manastira.
Ova svetinja tako je od samog početka nastajala kao plod zajedničke vere, ljubavi i žrtve, povezujući pravoslavne vernike različitih krajeva u jednom delu Crne Gore koji je vekovima bio otvoren i za susrete kultura, ali i za duboko čuvanje pravoslavnog identiteta.
Osvećenje manastira Svetog Sergija Radonješkog u Mikulićima 2009. godine
Jedan od najvažnijih događaja u istoriji ove svetinje bilo je osvećenje novopodignutog manastira 19. jula 2009. godine.
Tada je Njegovo visokopreosveštenstvo, arhiepiskop cetinjski i mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije Radović, sa sveštenstvom i monaštvom Mitropolije crnogorsko-primorske i Moskovske patrijaršije, osveštao manastir i u njemu služio Svetu arhijerejsku liturgiju.
Posebnu simboliku tom događaju dalo je i prisustvo sveštenomonaha iz Sveto-Trojičke obitelji Svetog Sergija Radonješkog – Trojice-Sergijeve lavre, odnosno čuvenog Sergijevog Posada, najveće ruske svetinje povezane sa imenom ovog svetitelja.
Na taj način, već prilikom osvećenja, manastir u Mikulićima dobio je izraženu duhovnu vezu sa ruskom pravoslavnom tradicijom i sa svetiteljem kojem je posvećen.
Sveti Sergije Radonješki i smisao ove svetinje
Posveta ovog manastira nije slučajna. Sveti Sergije Radonješki smatra se jednim od najvećih svetitelja Ruske pravoslavne crkve, ali i jednim od najuzvišenijih monaških uzora u celom pravoslavlju.
On je bio osnivač čuvene Trojice-Sergijeve lavre, jednog od najvećih i najlepših manastirskih centara u pravoslavnom svetu. Njegova ličnost vezuje se za duhovno sabiranje ruskog naroda, obnovu monaštva, smirenje, molitvu i duhovnu snagu koja je prevazilazila granice jednog naroda.
U besedama izgovorenim u ovom manastiru više puta je isticano da je Sveti Sergije za ruski narod ono što je Sveti Sava za srpski narod – duhovni učitelj, sabiratelj i putokaz ka Hristu.
Zato ovaj manastir ima i šire simbolično značenje: on svedoči o duhovnoj povezanosti srpskog i ruskog pravoslavnog iskustva, o zajedničkom poštovanju svetitelja i o jedinstvu pravoslavne vere.
Hramovna slava i liturgijski život
Manastir Svetog Sergija Radonješkog u Mikulićima je tokom godina postao mesto redovnog bogosluženja i velikih sabranja o hramovnoj slavi.
Posebno svečano proslavljana je slava manastira na praznik Svetog Sergija Radonješkog, kada se u svetinji okupljaju sveštenstvo, monaštvo i verni narod iz Bara, primorja i drugih krajeva.
Proslava 2019. godine
Godine 2019., manastir Svetog Sergija Radonješkog u Mikulićima je svečano proslavio svoju hramovnu slavu i deset godina od osnivanja i osvećenja. Tom prilikom Svetu arhijerejsku liturgiju služio je mitropolit Amfilohije, uz sasluženje arhijereja Ruske pravoslavne crkve, sveštenstva i velikog broja vernika.
Liturgiju je pratila praznična litija oko hrama, rezanje slavskog kolača i zajednička trpeza ljubavi. Time je potvrđeno da je manastir već u prvoj deceniji svoga postojanja postao važno sabirno mesto ovog kraja.
Proslava 2021. godine
Na praznik Svetog Sergija 2021. godine, Svetu arhijerejsku liturgiju služio je mitropolit Joanikije. U svojoj besedi istakao je da je upravo ovaj hram prvi posvećen Svetom Sergiju Radonješkom u Crnoj Gori, naglašavajući da nije slučajno što je podignut baš pod Rumijom.
Tada je istaknuto da se ova svetinja duhovno nadovezuje na staro rumijsko predanje, na krst Svetog Jovana Vladimira i na vekovne litije koje su išle ka planini. Zbog toga je manastir opisan kao svetinja koja je izrasla u senci rumijskog krsta i pod pokroviteljstvom Svetog Sergija.
Proslava 2025. godine
Posebno značajna bila je i proslava 2025. godine, kada je mitropolit Joanikije služio Svetu arhijerejsku liturgiju povodom slave manastira i tom prilikom osveštao dva paraklisa pri crkvi:
-
severni paraklis, posvećen Svetom Savi
-
južni paraklis, posvećen prepodobnim ocima Kijevo-pečerske lavre.
Ovaj događaj dodatno je produbio duhovni identitet manastira. Sveti Sava kao najveći srpski svetitelj i kijevo-pečerski podvižnici kao jedan od najdubljih izvora ruske monaške tradicije time su dobili svoje mesto uz hram Svetog Sergija Radonješkog. Na taj način svetinja u Mikulićima još snažnije je pokazala svoj karakter mesta susreta i duhovnog jedinstva pravoslavnih naroda.
Sestrinstvo i duhovna obnova
U tekstovima o ovoj svetinji više puta se pominju mati Teodora i sestrinstvo manastira, kojima je u više navrata upućena zahvalnost i blagoslov za trud u izgradnji i duhovnom uzdizanju obitelji.
U besedama je naročito isticano da podizanje manastira ne znači samo zidanje građevina, već pre svega izgradnju duša, obnovu vere i istrajavanje u monaškom podvigu.
Zato se i razvoj ove obitelji ne posmatra samo kroz arhitekturu ili proširenje kompleksa, već kroz jačanje liturgijskog života, monaškog poretka i sabiranja vernog naroda.
Duhovni značaj manastira Mikulići danas
Iako je reč o novijoj svetinji, manastir Svetog Sergija Radonješkog u Mikulićima već je izgradio jasan duhovni identitet.
Njegov značaj danas ogleda se u nekoliko važnih slojeva:
Prvo, to je mesto molitve i monaškog života pod Rumijom, planinom koja ima duboko mesto u duhovnoj geografiji ovog kraja.
Drugo, to je svetinja posvećena velikom ruskom svetitelju, čime se na prostoru Crne Gore na vidljiv način potvrđuje veza sa širim pravoslavnim svetom.
Treće, to je mesto sabranja srpskih i ruskih vernika, gde se molitva uznosi i na srpskom i na ruskom jeziku, u duhu jedinstva vere.
Četvrto, to je živa obitelj koja se razvija, dograđuje i liturgijski učvršćuje, a ne samo spomenik ili arhitektonska celina.
Zaključak
Manastir Svetog Sergija Radonješkog u Mikulićima, podignut pod Rumijom nedaleko od Bara, jedna je od onih svetinja koje, iako novijeg datuma, brzo zadobijaju dubok duhovni značaj. Posvećen jednom od najvećih pravoslavnih svetitelja, ovaj manastir povezao je monaško predanje, rumijski kraj, pravoslavno sabranje i bratsku bliskost srpskog i ruskog naroda.
Od osvećenja 2009. godine, preko jubileja i hramovnih slava, pa do osvećenja novih paraklisa 2025. godine, svetinja u Mikulićima postepeno je rasla i učvršćivala svoje mesto u crkvenom životu primorja. Danas ona nije samo nov manastir pod Rumijom, već živa obitelj koja svedoči da se i u savremenom vremenu mogu podizati svetinje sa jasnim duhovnim identitetom, dubokom liturgijskom snagom i istinskim osećajem crkvenog jedinstva.