Mratindan – Dan Svetog Stefana Dečanskog

3 min čitanja

✝️ Praznik svetog mučenika i srpskog kralja

Mratindan, koji se slavi 24. novembra (po novom kalendaru), posvećen je Svetom mučeniku Stefanu Dečanskom, srpskom kralju iz loze Nemanjića. Praznik je crveno slovo u pravoslavnom kalendaru i u narodu ima duboko poštovanje, naročito kao krsna slava mnogih domaćinstava.

👑 Tragična sudbina Stefana Dečanskog

Stefan Uroš III Dečanski bio je sin kralja Milutina i jedan od najtragičnijih vladara srpske istorije:

• Njegov otac ga je oslepeo i poslao u zatočeništvo u Carigrad

• Prema predanju, Sveti Nikola mu je vratio vid nakon pet godina

• Iz zahvalnosti, sagradio je manastir Dečani, remek-delo vizantijske umetnosti i jedan od najvećih srpskih srednjovekovnih spomenika

Kao vladar, proširio je granice Srbije i učinio je najmoćnijom silom na Balkanu. Ipak, ubijen je 1336. godine od strane sopstvenog sina, cara Dušana, pod pritiskom dvorskih spletki.

⛪ Mratindan – Slava i značenje imena

Praznik je u narodu poznat kao Mratindan, a ime potiče od Svetog Martina, koji se ranije proslavljao na isti dan. Kasnije je crkvenom odlukom praznik posvećen Svetom Stefanu Dečanskom.

Mratindan se:

• slavi kao krsna slava

• poštuje kao dan zaštite od očnih bolesti

• smatra zaštitničkim danom vukova

🐺 Narodna verovanja

• Sveti Stefan Dečanski se u narodu poštuje kao zaštitnik od vukova i zlih sila

• Izreka:

  „Sveti Mrata, sneg na vrata“
  označava početak zime

• Veruje se da domaćin koji ne poštuje Mratindan može očekivati gladne vukove u toru

Zbog toga se praznik posebno poštuje u stočarskim krajevima, gde se često kolje ovca u čast svetitelja.

🍽️ Trpeza za Mratindan

Kao i kod svih pravoslavnih slava:

• Ako padne u sredu ili petak – posna trpeza

• U ostale dane – mrsna trpeza

Slavi se uz slavski kolač, žito i sveću, uz molitvu u čast svetitelja koji je život posvetio Bogu, narodu i pravdi.