Lučindan – Dan Svetog apostola i jevanđeliste Luke

3 min čitanja

✝️ Ko je bio Sveti Luka?

Sveti Luka, čija se slava obeležava 31. oktobra po novom kalendaru, bio je jedan od prvih propovednika hrišćanstva, autor jednog od četiri jevanđelja, i prvi hrišćanski ikonopisac.

Rođen je u Antiohiji, poticao je iz obrazovane grčke sredine, i poznavao je:

• filozofiju

• medicinu

• slikarstvo

Nakon što je upoznao Isusa Hrista, postaje jedan od 70 Hristovih apostola, a nakon silaska Duha Svetoga, započinje misionarski rad, naročito u pratnji apostola Pavla, sa kojim putuje sve do Rima.

📖 Jevanđelista i autor Dela apostolskih

U 60. godini života, Sveti Luka je napisao Jevanđelje po Luki, a kasnije i Dela apostolska – dva temeljna dela Novog zaveta. Njegovo pisanje je posebno osetljivo za siromašne, bolesne i žene, te se smatra „jevanđeljem milosrđa“.

Njegova smrt nastupila je u 84. godini, kada su ga neznabošci mučili i obesili o maslinovo drvo u Tebi (današnja Grčka).

🖼️ Prvi ikonopisac

Sveti Luka je naslikao prve tri ikone Presvete Bogorodice, kao i ikone Svetog Petra i Pavla.
U narodu postoji verovanje da je lično poznavao Bogorodicu, pa se njegove ikone smatraju najvernijim prikazom njenog lika.

Najpoznatiji prikaz je „Ikona u ikoni“ – slika na kojoj Sveti Luka slika lik Bogorodice.

🏥 Zaštitnik lekara i bolesnih

Sveti Luka je poznat i kao:

• zaštitnik medicine, bolnica, apotekara, lekara i porodica

• Nije naplaćivao lečenje, pa je posebno poštovan među bolesnima i siromašnima

• Njegove mošti su se smatrale isceliteljskim

👣 Narodni običaji i verovanja

• U mnogim krajevima Srbije, na Lučindan se koncima opasuju torovi, kako vukovi ne bi napadali stoku

• Narod kaže:

  „Ide Luka, eto vuka“
  „Sveti Luka, sneg do kuka“
  – jer ovaj praznik označava dolazak zime i pojačanu opasnost od vukova

🍽️ Trpeza za Lučindan

Kao i kod većine pravoslavnih slava:

• Ako praznik padne u sredu ili petak – posna trpeza

• U drugim danima – mrsna trpeza

Lučindan je česta krsna slava u Srbiji, slavi se dostojanstveno, uz molitev, slavski kolač i sveću, u čast svetitelja lekara i milosrdnika.