Sveti Stefan- Stevanjdan – Prvomučenik i zaštitnik vladara

2 min čitanja

✝️ Prvi hrišćanski mučenik

Sveti Stefan bio je prvi od sedam đakona koje su apostoli rukopoložili za službu pomoći siromašnima u Jerusalimu, zbog čega nosi titulu arhiđakona.
Bio je prvi hrišćanin koji je stradao za veru u Hrista, pa se naziva Prvomučenik Stefan.

Njegovo stradanje:

• Lažno optužen i uhapšen, kao i sam Hristos

• Suđen i osuđen na kamenovanje

• Njegove poslednje reči bile su:

  “Gospode, ne uračunaj im greh ovaj.”

🏛️ Stevanjdan u istoriji Srba

Sveti Stefan je bio krsna slava dinastije Nemanjića, zbog čega su mnogi vladari pored svog imena nosili ime Stefan u znak zaštite i duhovne pripadnosti.

Njegov značaj:

• Lik Svetog Stefana nalazio se na pečatima i novcu Nemanjića

• Smatran je zaštitnikom vladarske moći i pravde

🕯️ Treći dan Božića i narodna tradicija

Stevanjdan je prva krsna slava nakon Božića i ujedno treći dan Božića za one koji ne slave krsnu slavu.

Najpoznatiji običaj:

• Iznosi se božićna slama iz kuće, ali se ne baca

• Slama se:

  • skupi pažljivo

  • odnosi u štale, voćnjake, pčelinjake

  • veruje se da podiže rodnost, zdravlje i blagostanje

🕯️ Trpeza i slavlje

• Ako Stevanjdan padne u sredu ili petak – posna trpeza

• U ostale dane – mrsna trpeza

Na stolu se nalaze:

• slavski kolač

• žito

• vino

• uz poštovanje Božićnog duha koji još traje

🖼️ Ikonografija

Sveti Stefan je prikazan:

• kao mladi đakon, sa kamjenjem u rukama ili na ramenima

• često nosi krst ili Evanđelje

• lice mu je blago, ali odlučno, kao svedočanstvo njegove vere i mučeničke snage