Manastir Svetog Vasilija Ostroškog (Crnogorci)

Manastir Svetog Vasilija Ostroškog u Crnogorcima (Krivodol – Imotska krajina)

Manastir Svetog Vasilija Ostroškog u Crnogorcima je manastir Srpske pravoslavne crkve u sastavu Eparhije dalmatinske, posvećen Svetom Vasiliju Ostroškom Čudотворcu. Nalazi se u Imotskoj krajini, u selu Crnogorci (Krivodol/Podbablje), u Dalmaciji, u Republici Hrvatskoj. Ovaj manastir predstavlja peti manastir Eparhije dalmatinske, уз manastire Krku, Krupu, Dragović i Svetu Lazaricu na Dalmatinskom Kosovu, i duhovno je uporište pravoslavnog naroda u ovom delu dalmatinskog zaleđa.

Osnovni podaci

• Jurisdikcija: Srpska pravoslavna crkva

• Eparhija: Eparhija dalmatinska

• Posveta: Sveti Vasilije Ostroški

• Mesto: Crnogorci (Krivodol – Podbablje), Imotska krajina

• Država: Hrvatska

• Podizanje hrama: 1988. (gradnja započeta 1984)

• Status: parohijski hram, potom proglašen manastirom

Duhovni smisao manastira

Sveti Vasilije Ostroški je živeo u 17. veku, u teškom vremenu, kada je pravoslavni narod podnosio velika iskušenja i kada se vodila borba za očuvanje vere. U svom podvigu Sveti Vasilije je nosio krst stradanja i krst odgovornosti pastira, ali je u svemu ostao ukorenjen u Hristu. Zato se i danas doživljava kao svetitelj koji čuje molitve, pomaže i tješi, kao neugasivo svetilo u tami ovoga sveta.

Proglašenjem manastira u Crnogorcima, pred ovim svetim mestom stoji jasan put: da život manastira bude u znaku žitija Svetog Vasilija – u znaku molitve, truda, skromnosti i tihog monaškog podviga. Ko god u ovoj svetinji služi, radi ili živi, pozvan je da uči iz života svetitelja koji se, i kao jerarh, povlačio u mir i tišinu, da bi se u Gospodu obnavljao i jačao.

Nastanak svetinje i osvećenje hrama (1984–1988)

Izgradnja ove svetinje započeta je 1984. godine, uz blagoslov tadašnjeg episkopa dalmatinskog Nikolaja (Mrđe), u vreme sveštenika Dušana Gajića. Posebno se pamti trud i ljubav porodice Mandić, koja je priložila zemljište i deo sredstava, kao i učešće brojnih meštana sela Crnogorci.

Radovi su privedeni kraju 1988. godine, a osvećenje hrama obavio je iste godine episkop dalmatinski Nikolaj. Hram je potom služio kao parohijska crkva, a zatim je, po blagoslovu episkopa dalmatinskog Fotija, ustanovljen i proglašen novi manastir u Eparhiji dalmatinskoj: Manastir Svetog Vasilija Ostroškog u Crnogorcima.

Stradanje (1992) i obnova (od 2001)

Svetinja je teško postradala 1992. godine, kada je pretrpela miniranje. Obnova je započeta 2001. godine, blagoslovom episkopa dalmatinskog Fotija, u vreme sveštenika Đorđa Kneževića. Veliki doprinos obnovi dali su i dobrotvori iz samog kraja, posebno porodica Glendžo, iz Crnogoraca, poreklom iz Crne Gore. Obnova je značila povratak života svetinji i potvrdu da se ono što je podignuto verom – verom i obnavlja.

Svetinja manastira: mitra Svetog Vasilija Ostroškog

Manastir u Crnogorcima ima i posebnu svetinju: mitru Svetog Vasilija Ostroškog, donetu sa njegovih moštiju i darovanu ovom hramu. Ova mitra se doživljava kao blagoslov i veza sa Ostrogom i sa živim predanjem Crkve. Verujući narod joj prilazi sa poštovanjem, moleći se za ukrepljenje u veri, zdravlje i pomoć u nevoljama.

Današnjica i planovi: konak i manastirsko uređenje

Manastir Svetog Vasilija Ostroškog u Crnogorcima, u trenutku proglašenja manastirom, imao je kao osnovu manastirskog života upravo sveti hram. Pripremljen je idejni projekat manastirskog konaka, koji treba da se gradi uz pomoć dobrih i pobožnih ljudi. Mnogi su već darovali zemlju ovoj svetinji, želeći da manastir dobije sve što je potrebno za pun monaški život: konak, prostor za goste i osnovne manastirske pomoćne objekte.

Bogosluženja i praznik Svetog Vasilija (12. maj)

Praznik Svetog Vasilija Ostroškog, 12. maja, posebno se svečano obeležava u ovoj svetinji. Na taj dan 2021. godine, episkop dalmatinski Nikodim služio je svetu arhijerejsku Liturgiju u manastiru posvećenom Svetom Vasiliju. To sabranje je za narod ovog kraja potvrda da manastir živi, da okuplja i da ostaje duhovna kuća molitve i nade.

Kratka hronologija

• 1984 – početak gradnje (ep. Nikolaj; sveštenik Dušan Gajić; porodica Mandić i meštani)

• 1988 – završetak radova i osvećenje hrama (ep. Nikolaj)

• 1992 – stradanje/miniranje svetinje

• 2001 – početak obnove (blagoslov ep. Fotija; sveštenik Đorđe Knežević; porodica Glendžo)

• 12.05.2021 – arhijerejska Liturgija ep. Nikodima u manastiru